by 
W 2026 roku waloryzacja zwiększy trzynastą i czternastą emeryturę. Jednak niektórzy seniorzy mogą otrzymać dodatkowe środki, składając w ZUS formularz EPD-21. Dzięki temu można zyskać nawet około 655 złotych więcej w dwóch wypłatach, bez konieczności oczekiwania na zwrot podatku. To legalne i nieskomplikowane.
Skąd bierze się nawet 655 zł więcej?
Ten imponujący wynik to nie żadna sztuczka księgowa ani ukryta ulga. To suma dwóch niezależnych mechanizmów, które w 2026 roku mogą nałożyć się na siebie i dać maksymalny efekt finansowy.
- Wyższa waloryzacja. 9 lutego 2026 roku poznaliśmy ostateczny wskaźnik waloryzacji – wyniesie on 5,3 proc. To więcej niż zakładano w budżecie (4,88 proc.). Wyższa waloryzacja podnosi minimalną emeryturę, a wraz z nią automatycznie rosną trzynasta emerytura i czternasta emerytura.
- Formularz EPD-21 Dzięki niemu ZUS nie pobiera zaliczki na podatek dochodowy, jeżeli senior mieści się w rocznym limicie dochodów 30 000 zł. Pieniądze zostają na koncie od razu, zamiast wracać dopiero po rozliczeniu PIT w następnym roku.
Dopiero połączenie tych dwóch elementów daje efekt nawet 655 złotych więcej.
Czym jest formularz EPD-21 i jak działa?
EPD-21 to oświadczenie składane w ZUS, w którym emeryt lub rencista deklaruje, że jego dochód w skali całego roku kalendarzowego nie przekroczy 30 000 zł. Na tej podstawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych przestaje pobierać zaliczki na podatek dochodowy od wypłacanych świadczeń.
Ważne: EPD-21 nie podnosi emerytury brutto! To nie jest żadna nowa ulga, dodatek ani specjalna pomoc od państwa. To po prostu decyzja, aby nie oddawać zaliczek na PIT w trakcie roku, skoro i tak senior zmieści się w kwocie wolnej od podatku (30 000 zł rocznie).
Efekt jest jednak bardzo realny – pieniądze zostają na koncie emeryta od razu, a nie dopiero po zwrocie nadpłaconego podatku z urzędu skarbowego w marcu lub kwietniu następnego roku.
O ile wzrosną trzynastka i czternastka po waloryzacji 2026?
Przy wskaźniku waloryzacji 5,3 proc. minimalna emerytura wzrośnie z 1 878,91 zł do 1 978,49 zł brutto. To o 99,58 zł więcej. Dokładnie tyle samo wyniosą trzynasta i czternasta emerytura po marcowej waloryzacji.
Po odliczeniu 9-procentowej składki zdrowotnej:
- Wzrost jednego świadczenia netto: około 90,62 zł
- Wzrost dwóch świadczeń łącznie (13. + 14.): około 181 zł
To zysk, który dotyczy wszystkich uprawnionych do trzynastki i czternastki – niezależnie od tego, czy złożą EPD-21, czy nie. Waloryzacja działa automatycznie.
Ile daje brak zaliczki na PIT przy trzynastce i czternastce?
Tutaj efekt jest bardziej indywidualny i zależy od konkretnej sytuacji podatkowej seniora. W najbardziej korzystnych przypadkach oszczędność na zaliczce PIT z tytułu trzynastej i czternastej emerytury może wynieść do około 474 złotych łącznie.
Dlaczego akurat tyle? Ponieważ przy trzynastce i czternastce w wysokości po 1 978,49 zł brutto, zaliczka na podatek (jeśli ZUS ją pobiera) wynosi około 237 zł od każdego świadczenia. Jeśli senior złoży EPD-21, te 474 złote zostają na jego koncie zamiast trafić do urzędu skarbowego.
Łączny efekt: nawet 655 zł więcej w portfelu
Jeżeli zsumujemy oba mechanizmy:
- Wzrost kwot po waloryzacji: około 181 zł
- Oszczędność na zaliczce PIT: do około 474 zł
- RAZEM: około 655 zł
To znacząca kwota, która może pomóc w pokryciu dodatkowych wydatków, zakupie leków czy innych pilnych potrzebach.
Kto może zyskać najwięcej – pełne 655 zł?
Maksymalny zysk dotyczy bardzo konkretnej grupy seniorów. Muszą być spełnione wszystkie następujące warunki:
- Otrzymujesz trzynastą emeryturę – to świadczenie przysługuje wszystkim uprawnionym, więc ten warunek spełnia praktycznie każdy emeryt i rencista.
- Otrzymujesz czternastą emeryturę w pełnej wysokości – czyli Twoje podstawowe świadczenie nie przekracza progu 2 900 zł brutto. Powyżej tego progu czternastka jest pomniejszana według zasady “złotówka za złotówkę”.
- Nie masz dodatkowych dochodów – w skali całego roku Twoje łączne dochody nie przekraczają 30 000 zł.
- Złożysz formularz EPD-21 w ZUS – bez tego ZUS będzie nadal pobierał zaliczki na PIT.
Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie jest spełniony, kwota zysku będzie niższa lub EPD-21 przestanie się opłacać.
Trzy scenariusze – ile realnie zyskasz?
SCENARIUSZ 1: Nie składasz EPD-21
- Trzynastka i czternastka są wyższe dzięki waloryzacji
- ZUS pobiera zaliczkę na PIT jak zawsze
- Zysk: około 181 zł łącznie (tylko z waloryzacji)
- Kwoty dodatków rosną po waloryzacji
- Czternastka jest pomniejszona lub w ogóle nie przysługuje (emerytura przekracza 2 900 zł)
- Zaliczka PIT nie jest pobierana
- Zysk: około 400-500 zł (waloryzacja + częściowa oszczędność na PIT)
SCENARIUSZ 3: Składasz EPD-21 i dostajesz pełną 13. i 14. emeryturę
- Kwoty dodatków rosną po waloryzacji
- Otrzymujesz obie wypłaty w pełnej wysokości
- Zaliczka PIT nie jest pobierana
- Zysk: nawet około 655 zł łącznie – to najkorzystniejszy wariant
Jak złożyć wniosek EPD-21 w ZUS?
ZUS udostępnia formularz EPD-21 w wersji papierowej i elektronicznej. Najprościej i najszybciej jest złożyć go zdalnie przez internet.
Krok po kroku – składanie wniosku online:
- Zaloguj się do Platformy Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS) – potrzebujesz profilu zaufanego lub innego sposobu uwierzytelnienia.
- Wybierz formularz EPD-21 z listy dostępnych dokumentów.
- Wypełnij oświadczenie – deklarujesz, że Twoje dochody w roku kalendarzowym nie przekroczą 30 000 zł.
- Wyślij elektronicznie – potwierdzenie wpłynie na Twoje konto PUE.
Można też złożyć tradycyjnie:
- Pobierz formularz ze strony ZUS (www.zus.pl)
- Wypełnij ręcznie lub na komputerze
- Złóż osobiście w placówce ZUS lub wyślij pocztą
Od kiedy widać wyższą wypłatę? ZUS przetwarza wniosek i od kolejnego miesiąca przestaje pobierać zaliczkę na PIT. Jeśli złożysz formularz przed wypłatą trzynastej emerytury (kwiecień 2026), już wtedy zobaczysz wyższą kwotę netto.
Kto NIE powinien składać EPD-21?
Formularz EPD-21 nie jest dla wszystkich. Jest kilka sytuacji, w których jego złożenie może skończyć się koniecznością dopłaty podatku w rocznym rozliczeniu PIT.
Nie składaj EPD-21, jeśli:
- Dorabiasz do emerytury – nawet niewielkie dochody z pracy, umowy zlecenia czy działalności gospodarczej mogą przekroczyć limit 30 000 zł rocznie.
- Pobierasz drugie świadczenie – np. emeryturę i rentę rodzinną, co łącznie może przekroczyć próg.
- Masz inne opodatkowane dochody – wynajem mieszkania, odsetki od lokat powyżej kwoty wolnej, sprzedaż nieruchomości itp.
- Nie jesteś pewien swoich rocznych dochodów – lepiej dmuchać na zimne i pozwolić ZUS pobierać zaliczki.
Uwaga! EPD-21 nie zwalnia z podatku, tylko przesuwa moment jego rozliczenia. Jeżeli w trakcie roku okaże się, że dochody przekroczyły 30 000 zł, w rocznym PIT pojawi się niedopłata podatku, którą trzeba będzie uiścić do urzędu skarbowego. ZUS może też naliczyć odsetki.
